Ngày nay, cùng với sự phát triển chung của con người và xã hội, việc ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại đã và đang phát triển không ngừng. Ngành giáo dục cũng đang quan tâm và cập nhật từng bước về khoa học kỹ thuật, đặc biệt là việc vận dụng, ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy từng bước được vận dụng một cách thực tế. Vì thế người giáo viên cần phải nhanh chóng nâng cao chất lượng nghiệp vụ giảng dạy thông qua việc sử dụng công nghệ thông tin.
Trong thời gian gần đây, việc ứng dụng công nghệ thông tin như là một trong những phương tiện dạy học đã trở nên quen thuộc đối với nhiều thầy cô giáo tiểu học ở TP. HCM, trong đó nổi bật là hình thức dạy học bằng giáo án điện tử theo phần mềm Power Point hay phần mềm Activ Inspire (sử dụng bảng tương tác). Phương pháp này đáp ứng việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực chủ động phát huy tính tự chủ sáng tạo của học sinh, giúp các em tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, hiệu quả theo phương châm “Thầy dạy thật - trò học thật - chất lượng thật”. Nhận thức rõ chủ trương của bộ, của ngành về việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực nâng cao chất lượng dạy và học ở các trường đồng thời thấy rõ việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy là một vấn đề mới nhưng phù hợp và đem lại hiệu quả cao nên tôi đã mạnh dạn học tập và vận dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy. Với tinh thần đó, trong hơn 05 năm qua, tôi đã vận dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, đặc biệt là soạn giảng các tiết giáo án điện tử và đã có kết quả tốt. Khi vận dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy, cũng như qua việc học tập kinh nghiệm từ các bạn đồng nghiệp, tôi đã nhận ra ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy có nhiều ưu điểm nhưng cũng có vài hạn chế. Sự khác biệt giữa giáo án điện tử của các môn học: Tiếng việt, Tự nhiên xã hội, Toán… cũng ảnh hưởng phần nào đến tinh thần học tập của học sinh.
NỘI DUNG THỰC HIỆN
1. Chuẩn bị giáo án điện tử:
Việc lựa chọn
phương tiện công nghệ thông tin cho phù hợp với nội dung bài học là vô cùng quan
trọng. Chính những phương tiện này sẽ có thể làm thay đổi cấu trúc và nhịp điệu
tiết học và kết quả là làm thay đổi vị trí người giáo viên trong giờ học. Qua
thực tế cho thấy nếu xác định mục tiêu bài học đúng thì nội dung trình chiếu sẽ
bảo đảm được chất lượng.
Sau khi chọn
bài xong, giáo viên phải biết sắp xếp các hoạt động giảng dạy, lựa chọn các phương
pháp hình thức tổ chức bài dạy theo trình tự thông thường:
-
Kiểm tra bài cũ
-
Khởi động và giới thiệu bài
-
Tổ chức các hoạt động
-
Củng cố
Tiếp theo giáo viên phải tiến hành thu thập
thông tin tư liệu hình ảnh, âm thanh,… liên quan đến bài dạy từ báo đài, sách vở,
truy cập trên internet.
Giáo viên
phải lựa chọn những thông tin quan trọng, cần thiết nhất, đây chính là kỹ năng
xử lý thông tin. Sự lựa chọn những thông tin, tư liệu hình ảnh, âm thanh,… phù
hợp với nội dung bài không chỉ làm cho giờ dạy sinh động phong phú mà còn giúp
hình thành kỹ năng cho học sinh. Giáo án điện tư không nên hiểu chỉ là chữ,
hình ảnh đơn điệu của các slide trình chiếu mà là sự kết hợp các slide có hệ thống,
đủ nội dung, minh họa các tiến trình theo từng bước, làm rõ trọng tâm của bài học.
Xây dựng được một dàn bài hợp lý, khéo léo sẽ dẫn dắt học sinh đi tử tình huống
này sang tình huống khác, từ bất ngờ này sang bất ngờ khác, từ hứng thú này
sang hứng thú khác. Một dàn bài không hợp lý với những ý tưởng được minh họa bằng
một khối lượng lớn những thông tin không cần thiết sẽ làm giảm đi hiệu quả của
tiết dạy, có khi còn phản tác dụng.
Những tranh
ảnh có thể sử dụng phần mềm sách giáo khoa của AIC và sử dụng phím prt sc trên
bàn phím để chụp hình lại màn hình.
Thu thập
thông tin đòi hỏi sự công phu, xử lý thông tin đòi hỏi sự linh hoạt nhưng đấy mới
là điều kiện cần chứ chưa đủ. Khâu quan trọng nhất là việc thiết kế giáo án.
Giáo viên
phải thiết kế giáo án thông qua việc tạo các slide với hình ảnh, âm thanh, màu
sắc hài hòa phù hợp lứa tuổi học sinh tiểu học:
-
Phần mềm phải trình bày gọn trên màn hình, tập trung vào thông
tin quan trọng, không đi lan man làm học sinh khó tập trung.
-
Khi trình bày hệ thống bài tập vận dụng kiến thức thì cần trình
bày các đối tượng hiện trên màn hình giống với SGK. Tuy nhiên, tránh tạo ra các
vết mòn để kích thích sự suy nghĩ của các em.
-
Khi trình bày các bài tập mang tính nâng cao cần đưa ra màn hình
đối tượng khác với SGK.
-
Màu sắc: nên dùng các màu dịu mắt, tuân thủ nguyên tắc tương phản,
chỉ dùng chữ màu sậm trên nền trắng hoặc sáng màu và ngược lại.
-
Phông chữ: nên dùng các phông chữ đậm, rõ, gọn, hạn chế dùng các
phông chữ có chân (VNI) vì dễ bị mất nét khi trình chiếu.
-
Cỡ chữ: cỡ chữ thích hợp là cỡ chữ 28 trở lên.
-
Nội dung hiển thị: không trình bày nội dung tràn lấp từ trên xuống,
từ trái qua phải. Cần chừa khoảng trống đều hai bên, trên dưới theo tỷ lệ thích
hợp để đảm bảo tính mỹ thuật, không mất chi tiết khi trình chiếu.
-
Những tranh ảnh, đoạn phim minh họa bị mờ nhạt không được sử dụng
trình chiếu vì không có tác dụng cung cấp thông tin chính xác như ta mong muốn.
-
Phần mềm phải được thiết kế theo chương trình SGK hiện hành phù
hợp với phương pháp giảng dạy ở tiểu học, đáp ứng yêu cầu đổi mới phương pháp dạy
học. Một số phần mềm giáo viên có thể tải từ trên mạng: power point, violet (soạn
thảo), photostory (ghép hình ảnh thành phim), video magic (cắt ráp phim), flash
(vẽ hình theo ý muốn).
-
Giáo viên cần lưu ý sử dụng các hiệu ứng phù hợp để không phân
tán sự chú ý của học sinh, làm cho bài giảng sinh động mang lại không khí học tập
nhẹ nhàng thoải mái cho học sinh.
-
Một yêu cầu hết sức quan trọng là người giáo viên phải biết sử dụng
phần mềm trình chiếu power point hay Activ Inspire.
- Giáo viên phải lựa chọn các hình thức, tổ chức các hoạt động,
tìm tư liệu phù hợp để đưa vào giáo án điện tử, đây là bước quan trọng mà giáo
viên cần vận dụng khả năng kiến thức về tin học của mình để xây dựng bài giảng.
1. Vận dụng giảng dạy:
Việc soạn giảng
là một công việc hết sức công phu, quan trọng nhưng việc vận dụng giảng dạy để đạt
hiệu quả còn quan trọng hơn rất nhiều. Khâu chuẩn bị cho việc giảng dạy là rất
cần thiết, trong đó máy móc phòng học là khâu quan trọng để thực hiện giáo án điện
tư thành công. Giáo án soạn tốt, khâu chuẩn bị chu đáo chưa có nghĩa là giờ dạy
đã thành công. Việc giảng dạy đòi hỏi giáo viên phải hết sức linh hoạt và khéo
léo. Giáo viên phải kết hợp việc thao tác trên máy với việc tổ chức các hoạt động
của học sinh một cách nhịp nhàng. Nếu giáo viên tập trung quá vào việc xử lý
trên máy sẽ làm cho giờ học trở nên rời rạc.
Mặt khác
giáo viên còn phải biết kết hợp nhuần nhuyễn giữa các phương pháp truyền thống
với các phương pháp hiện đại kết hợp các hình thức tổ chức trò chơi, kỹ thuật
giảng dạy. Điều quan trọng nhất là giáo viên phải tạo được không khí học tập để
học sinh tập trung nghe giảng và tư duy nhiều hơn.
KẾT LUẬN
Thực hiện
GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ tốn rất nhiều công sức, nhưng khi thực hiện được thì hiệu quả mang lại sẽ rất lớn. Khi xây dựng được
một GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ thì giáo viên cảm thấy rất vui vì đã đem đến cho học sinh
những giờ học thật sự sinh động, lý thú, bổ ích. Những kết quả mà học sinh đạt được
càng làm cho giáo viên thêm yêu thích và say mê giảng dạy GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ. Bản
thân chúng tôi cũng như các đồng nghiệp đều mong ước rằng trong tương lai, mỗi
lớp học sẽ được trang bị đầy đủ cac phương tiện máy móc phục vụ tốt cho việc giảng
dạy và tất cả giáo viên ai cũng mạnh dạn ứng dụng CÔNG NGHỆ THÔNG TIN trong giảng
dạy. Nếu được như thế thì chất lượng dạy của giáo viên – chất lượng học của học
sinh sẽ ngày một cao hơn. Các em sẽ thật sự cảm thấy “Mỗi ngày đến trường là một
niềm vui”.
